در سال 1838 يكى از عموهاى شاه كه والى آذربايجان بود به قصد انحصار حمل‌ونقل تجارتى دستور داد كه تمام قايق‌هاى خصوصى موجود در درياچه را نابود كنند . همين راه را تمام جانشينان او نيز پيروى كردند . در حال حاضر حاكم مراغه كه صاحب اين حق انحصارى است ، فقط اجازهء حركت سه قايقى را كه هركدام ظرفيت حمل بيست تن بار دارد بين دو ساحل ( شرقى و غربى ) درياچه را صادر كرده است و او اين امتياز را به مقاطعه‌كارى داده است كه سالانه 800 ليره به جناب حاكم مىپردازد و خود از اين كار فايدهء سرشارى مىبرد . چنان كه سرهنگ استوارت نظر داده است آنچه ضرورى است يك سرويس مرتب كشتىهاى كوچك است كه بين دو ساحل شمالى و جنوبى حركت كند و غله را كه در حدود جنوبى درياچه به حد وفور و ارزان است به شهرهاى خوى و تبريز كه نسبتا گران مىباشد حمل كند ، ولى من گمان مىكنم كه براى اين كار نيز مانند صدها كار نيك ديگر در ايران بايد صبر و انتظار پيشه ساخت . گودال‌هاى مرمرى - در نزديكى ساحل شرقى درياچه در شش ميلى دهخوارقان گودال‌ها يا چشمه‌هائى است كه مرمرهاى نيمه شفاف از آنجا استخراج مىشود كه گاهى به نام شهر مجاور آن حدود مراغه و گاهى نيز به اسم تبريز مشهور است . چشمه‌هائى در محوطه‌اى هست كه نيم ميل محيط آن است و پيوسته غل‌غل مىجوشد و موادى كه در آن است رسوب مىكند و به صورت لايه‌هاى افقى درمىآيد كه ابتدا به شكل قشر نازكى است و قابل تا شدن يا شكستن است و رفته‌رفته به صورت ورقه‌اى سفت و محكم با ضخامت متوسط هفت تا هشت اينچ مبدل مىشود ، و مىگويند بهترين نوع آن وقتى تركيب مىيافته كه درجهء حرارت چشمه بيشتر از حالا ( 65 درجهء فارنهايت ) بوده . هنگام استخراج مىتوان آن را به شكل ورقه‌اى بسيار نازك درآورد كه در اين صورت نيمه شفاف است و در پنجره‌ها استعمال مىشود و يا ورقه‌هاى ضخيم‌تر كه براى فرش كردن و يا روكوب ساختمان مورد استفاده است . جنس مرغوب